16. Boezemstoomgemaal Halfweg - Halfweg

Het stoomgemaal van Halfweg is het tweede boezemgemaal van Rijnland. Het werd gebouwd na de droogmaking van het Haarlemmermeer. Eén gemaal was niet genoeg om het water goed te regelen. Daarom was een tweede gemaal nodig.

In 1853 ging het gemaal in gebruik. Het werd gebouwd door de firma Van Vlissingen & Dudok van Heel.

Het gemaal werkte op stoommachines en houten schepraderen. Dat was hetzelfde systeem als bij het boezemgemaal in Spaarndam. Het gemaal pompte water uit de Ringvaart naar een voorboezem. Van daar ging het water via één, en later twee, oude sluizen in de Spaarndammerdijk naar het IJ. Na de aanleg van het Noordzeekanaal en het inpolderen van het IJ, werd het water afgevoerd naar Zijkanaal F.

In 1923 kwamen er nieuwe stoommachines van Stork. Deze vervingen de oude machines. De schepraderen bleven wel in gebruik.

Stoommachines van Stork speelden een cruciale rol in de industrialisatie van Nederland, vooral in de Twentse textielindustrie, en als symbool staan voor de technologische sprong die de massaproductie en welvaart mogelijk maakte. Ze waren essentieel voor de overgang van handwerk naar gemechaniseerde productie. In 1977 stopte het gemaal met werken. Dat kwam doordat er een nieuw gemaal bij Halfweg werd gebouwd. In 1985 gaf het Hoogheemraadschap van Rijnland het gebouw aan de Stichting Vrienden van het Stoomgemaal Halfweg.

Twee jaar later, in 1987, ging het gemaal open als museum.