Wieringerwerf, Den Oever

Rond Den Oever en Wieringerwerf fiets je door een landschap dat nog niet zo lang bestaat in zijn huidige vorm. Tot in de 20e eeuw zag het er hier namelijk totaal anders uit. Wieringenwerf was toen nog een eiland in de open Zuiderzee, met Den Oever als vissershaven waar het leven volledig in het teken stond van wind, getij en visserij.

Aan het begin van de 20e eeuw veranderde dat voorgoed. In 1927 begon de aanleg van de Afsluitdijk, een van de grootste waterbouwkundige projecten van Nederland. Toen de dijk in 1932 werd voltooid, werd de Zuiderzee afgesloten van de Noordzee en ontstond het IJsselmeer. Het zoute water werd zoet en de dynamiek van eb en vloed verdween aan deze kant van de dijk. Wieringenwerf verloor zijn eilandstatus en kwam vast te liggen aan het vasteland.

Die verandering zie je terug tijdens deze route. Bij Den Oever, waar de Afsluitdijk begint, werd het water jarenlang in toom gehouden en gecontroleerd. Dijken zoals de Noorderoeverdijk werden versterkt en aangepast om het nieuwe watersysteem veilig te houden. Tegelijkertijd ontstonden er nieuwe kansen: in 1930 werd gestart met de drooglegging van de Wieringermeer, die in 1934 als eerste grote polder van de Zuiderzeewerken droogviel. Het gebied waar je nu doorheen fietst, lag daarvoor nog onder water.

Toch is het oude landschap niet verdwenen. Aan de kant van de Waddenzee is de invloed van de zee nog altijd zichtbaar, met eb en vloed die het ritme bepalen. Vuurtorens en lichtbakens, zoals bij Den Oever en de Zeughoek, herinneren aan de tijd waarin schepen afhankelijk waren van zichtbare oriëntatiepunten. In de haven van Den Oever liggen nog altijd traditionele vissersschepen, die laten zien hoe er vóór de afsluiting werd gewerkt en geleefd op het water.

Ook in het binnenland kom je sporen van die geschiedenis tegen. Waterpeilen worden nog steeds gemeten, natuurgebieden zijn ontstaan op plekken waar water ruimte kreeg en het Amstelmeer laat zien hoe voormalige zeearmen veranderden in afgesloten binnenwateren.