Eexterveen, De Groeve, Nieuwediepe

Het Zuidlaardermeer dankt zijn bestaan onder andere aan de vele stormvloeden die Drenthe en Groningen in de afgelopen duizend jaar hebben geteisterd. In dit gebied lagen al enkele kleinere meertjes. Door de overstromingen werden sedimenten afgezet, waardoor de afvoer van water uit de Hunze steeds verder werd belemmerd. Moerassen aan de andere zijde, samen met uitgestrekte broekbossen, werkten het afwateringsproces nog verder tegen. Rond het jaar 1280 waren monniken van het klooster van Aduard inmiddels begonnen met het kanaliseren van de Hunze. Het water kon nergens meer naartoe. Zo ontstond in relatief korte tijd het Zuidlaardermeer, ongeveer tot de omvang die het vandaag de dag nog steeds heeft.

Het Zuidlaardermeer is op de meeste plekken niet dieper dan een meter, met uitzondering van de vaargeulen. Daardoor is het meer uitermate geschikt om te leren zeilen of surfen. Wie op een zonnige dag per fiets aankomt, merkt al snel de serene rust die hier heerst. Het is nauwelijks voor te stellen dat dit gebied nog geen duizend jaar geleden vrijwel ondoordringbaar was: een uitgestrekt moerasland, noch land noch water, en nagenoeg onbewoond. Na eeuwen van menselijke cultivering, gecombineerd met de invloed van verwoestende stormvloeden, is het huidige Drentse landschap een stille echo van een roerige en dynamische geschiedenis.