Tholen, Stavenisse, Sint-Annaland

Waar Tholen vandaag de dag één groot eiland vormt, bestond het tot in de 13e eeuw uit een vijftal kleinere eilanden. Door menselijk ingrijpen - inpolderingen, dijken en afdammingen - groeiden deze eilanden geleidelijk aan elkaar vast. De strijd tegen het water was echter nooit ver weg. Vooral in de 16e eeuw kreeg Tholen te maken met zware overstromingen. Met nieuwe inpolderingen wisten de inwoners het land telkens weer op de zee te heroveren, al was dat vaak tijdelijk.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog keerde het water opnieuw terug, ditmaal met opzet. Grote delen van Zeeland, waaronder Tholen, werden geïnundeerd als militaire maatregel. Het onder water zetten van het land moest oprukkende troepen hinderen, maar had desastreuze gevolgen voor de landbouw. Het zoute zeewater maakte de grond jarenlang onbruikbaar. Ondanks felle protesten van boeren, ging de inundatie door. In oktober 1944 bombardeerde de Royal Air Force de dijken van Walcheren, wat elders in Zeeland opnieuw grote watermassa’s losliet.

Nauwelijks hersteld van deze oorlogsellende werd Zeeland in 1953 getroffen door de Watersnoodramp. Vooral Stavenisse, aan de westzijde van Tholen, werd zwaar geraakt. Over een lengte van bijna twee kilometer braken de dijken door. In de nacht van 1 februari verloren 156 inwoners het leven en raakten talloze mensen dakloos. Deze ramp vormde de directe aanleiding voor de Deltawerken, die een einde maakten aan de voortdurende dreiging van de zee. Althans, voorlopig. Een stijgende zeespiegel maakt duidelijk dat waakzaamheid noodzakelijk blijft in het laaggelegen deltagebied van Nederland.

Zo woest als het verleden van Tholen soms was, zo kalm en vredig oogt het eiland vandaag. Langs het water is het aangenaam verblijven en op verschillende plekken zijn zelfs stranden te vinden. Stavenisse heeft een strand achter de haven, Sint-Maartensdijk een kindvriendelijk strandje van zo’n 150 meter lang, en ook bij Sint-Annaland ligt een schoon en toegankelijk strand. Blijf daarbij wel binnen de afzettingen, want de stroming in de Oosterschelde kan verraderlijk zijn.