Zuidlaren, Gieterveen, Nieuwediep

Het eeuwenoude kinderliedje is toch wel een van de bekendste van Nederland. Het is gebaseerd op verschillende verhalen, die van generatie op generatie zijn doorgegeven. Was Berend Botje die man uit Oudeschans, die zijn dienstplicht onder Lodewijk Napoleon probeerde te ontlopen? Of toch die boer uit Borger, die met zijn scheepje over de Hunze (of de Oostermoerse Vaart) richting Zuidlaren voer?

Het meest aannemelijke verhaal is dat van Lodewijk van Heiden (1773–1850), een Nederlands-Russische zeeheld van Drentse komaf. Een befaamde admiraal, onoverwinnelijk bij de Slag bij Navarino en medeverantwoordelijk voor de onafhankelijkheid van Griekenland. Zijn lange en succesvolle carrière op zee maakte hem bijna onsterfelijk. Zijn aanzien steeg ook internationaal. Lodewijk werd van laag tot hoog geacht en overal waar hij verscheen, dwong hij respect af.

Uiteindelijk keerde Lodewijk van Heiden, in tegenstelling tot Berend Botje, wél terug naar Drenthe. Hij werd in Zuidlaren als een vorst onthaald. Toch kon Lodewijk zijn draai niet vinden. Hij vereenzaamde en trok zich terug uit het dagelijkse leven. Af en toe was hij op het Zuidlaardermeer te vinden. Uiteindelijk keerde hij terug naar Tallinn, Estland, waar hij stierf.

In Zuidlaren staat een standbeeld van Berend Botje, de oer-Hollandse hoofdpersoon uit het populaire kinderliedje. Het lied en zijn mogelijke oorsprong geven een inkijk in de rijke maritieme geschiedenis van Nederland. Het staat symbool voor de Nederlandse folklore: de dingen die betekenis hadden en hebben in het alledaagse bestaan.