Lexmond, Meerkerk, Ameide

De Zouweboezem tussen Lexmond en Ameide is geen spontaan ontstaan natuurgebied, maar een middeleeuws waterbouwkundig werk. Het gebied werd tussen 1370 en 1373 aangelegd als boezem: een opvanggebied voor overtollig water uit de polders van de Vijfheerenlanden.

In die tijd had het omliggende veenlandschap veel last van wateroverlast. Door het graven van de boezem, met onder andere de Oude Zederik als centrale watergang, kon het water tijdelijk worden opgeslagen voordat het werd afgevoerd naar grotere rivieren zoals de Lek of de Linge.

Het gebied bleef daardoor structureel nat. Die omstandigheden maakten het geschikt voor rietteelt. Het riet uit de Zouweboezem werd eeuwenlang gebruikt voor het dekken van boerderijdaken in de omgeving.

Pas veel later veranderde de functie geleidelijk. Toen het waterbeheer in de regio verbeterde en de directe noodzaak van waterberging afnam, ontwikkelde het gebied zich verder als moeras. De combinatie van open water, rietlanden en natte graslanden bleef behouden. Zo werd het een belangrijk leefgebied voor moerasvogels, zoals een kolonie purperreigers.

Hoewel de functie van het gebied is veranderd, is het landschap zelf nooit echt veranderd. Wat je vandaag de dag ziet, was eeuwen geleden ook al zo. De lange, rechte kades laten de oude waterstructuren zien. Je kunt ver over de rietvelden en plassen kijken, met hier en daar een molen, boerderij of kerktoren aan de horizon. En dat maakt het vandaag de dag een prachtig fietsgebied!